UNESCO Katedrari buruz

Madrilgo Unibertsitate Autonomoaren Justiziarako Sozialerako Hezkuntza UNESCO Katedra 2019ko otsailaren 11n sortu zen, ondorengo erakundeen Hezkuntza akordioaren bidez: Hezkuntza, Zientzia eta Kulturarako Nazio Batuen Erakundea (UNESCO) eta Madrilgo Unibertsitate Autonomoa.

Bere esistentzia bi elementuen bidez justifikatzen da. Lehenik eta behin, injustizia eta zapalkuntza egoera larriagatik mundu osoan. Bigarren Mundu Gerratik errefuxiatuen krisirik handiena bizitzen ari gara, gehiago eta gutxien duten pertsonen arteko etena handitu da, herrialde askok muturreko pobrezia izaten jarraitzen dute eta milioika pertsona gosea pasatzen jarraitzen dute XXI. Mendean oraindik ere, genero-indarkeriari, homofobiari, arrazakeriari, aporofobiari eta xenofobiari eusten zaie, lan-esplotazioak –haurrak barne– eta pertsonen salerosketak irauten du. Biodibertsitatearen suntsiketa geldiezina da eta klima-aldaketa errealitate bat da, neurririk hartu ez diren arren leheneratzeko.

Eta, bigarrenik, hezkuntzak egoera hau aldatzen lagun dezakeela uste dugulako. Nelson Mandelak esaten zuen bezala “hezkuntza mundua eraldatzeko arma boteretsuena da”, hezkuntza eralda dezagun gizarte bidezkoagoa, zuzenagoa eta inklusiboagoa lortzeko.

Madrilgo Unibertsitate Autonomoaren Justiziarako Sozialerako Hezkuntza UNESCO Katedrak justuagoen garapena bultzatzea du helburu, sistema integratu baten bitartez non sustatuko diren Justizia Sozialerako Hezkuntzan oinarritutako ikerketa, berrikuntza eta garapena, fromazioa, difusioa eta dokumentazioa, eta horretarako, lankidetza erraztuko da ondorengoen artean: nazioartean ospe handia duten ikertzaileak, eta Espainiako, zein Europako beste herrialdeetako, Afrikako, Latinoamerikako eta Karibeko hainbat erakundeetako edo unibertsitateetako ikertzaile-irakasleak.

Katedraren helburuak hauek dira:

    • Beste bazkide batzuekin batera, diziplinarteko ikerketa egitea, Justizia Sozialerako Hezkuntza arloaren ezagutzan aurrera egiteko eta emaitzak zabaltzeko; gizartearentzat oro har Justizia Sozialerako Hezkuntza izateak duen garrantziaz kontzientziatzea; eta, halaber, hezkuntza publikoarekin zerikusia duten agenda politikoetan sartzeko errebindikazioak egitea;
    • Justizia Sozialerako Hezkuntzari buruzko curriculum-materialak garatzea (graduondoko programa, e-learning ikastaroak eta ikastaro laburrak), eta prestakuntza-maila desberdinetako ikasleak, akademikoak, espezialistak eta irakasleak prestatzea, baita testuinguru ez-formaleko hezitzaileak ere;

    • Justizia Sozialerako Hezkuntzan berrikuntza-ekintzak sustatzea, hezkuntza maila formalean eta ez-formalean;
    • Lankidetza batetik, ezagutza zein eremu lokaleko, nazioko eta nazioarteko praktika onen trukea sustatzea bestetik, batez ere, Justizia Sozialerako Hezkuntzaren inguruko ekimen ezberdinak sortuz: ikerketa sareak, Nazioarteko Dokumentazio Zentro bat, web orri bat, nazioarteko argitalpen eta kongresuak; eta
    • UNESCOrekin eta UNESCOren Katedrekin elkarlanean jardutea, dagozkion programa eta jardueretan.

Helburu horiek lortzeko, Katedra lau Arlotan antolatzen da:

    • Ikerketa. Katedraren oinarrietako bat kalitatezko diziplina arteko azterlanak eta ikerketak egitea da, lankidetzan beste UNESCO Katedrarekin, unibertsitateekin eta ikerketa-zentroekin, eta Justizia Sozialerako Hezkuntzari buruz.
    • Berrikuntza eta Garapena. Justizia Sozialerako Hezkuntzari begira dauden hainbat jarduera formalen zein ez-formalen hobekuntza ekintzak dira Katedra hau antolatzeko bidea. Horien artean, Justizia Sozialerako Hezkuntzari buruzko hainbat material didaktikoen lanketa nabarmentzen da, eta Justizia Sozialerako Hezkuntzan dauden praktika onen identifikazioa zein sistematizazioa gauzatzeko ikerketa.
    • Justizia Sozialerako Hezkuntzan prestakuntza, ikastaroak, tailerrak eta hainbat prestakuntza-jarduera antolatuz, bai irakaskuntzako ikasleentzat, bai gizarte-justiziarako hezkuntzako espezialistentzat, bai aurrez aurre, bai on-line.
    • Zabalkundea eta Dibulgazioa, bai Justizia Sozialerako Hezkuntzari buruzko ezagutzarekin, bai Katedrak egiten dituen jarduerekin. Era horretan, ekintza iraunkorrak garatzen ditu, baita puntualak ere. Lehenengoen artean, Revista Internacional de Educación para la Justicia Social aldizkariaren edizioa nabarmentzen da, baita Centro Internacional de Documentación en Educación para la Justicia Social horren antolaketa ere, Madrilgo Unibertsitate Autonomoaren hezkuntza liburutegiarekin lankidetzan.

Katedraren funtsezko elementu bat elkarlana da, eta baita sarean lan egitea ere. Hala, besteak beste, Red Internacional de Investigación sobre Educación deritzan horretan parte hartu du.

Gainera, Katedra lan lerro autonomoetan antolatzen da, modu koordinatuan lan egiten dutenak eta bere erdiguneari zentzua ematen diotenak: Justizia Sozialerako Hezkuntzari, alegia. Gaur egun, honako hauek daude martxan:

    • Eskola-segregazioa
    • Demokrazia hezkuntzan
    • Ikaskuntza Zerbitzua (ApS)
    • Alfabetatze Ekosoziala
    • Justizia Sozialerako Hezkuntzaran ebaluazioa
    • Justizia Sozialerako Hezkuntzan ordezkaritzak
    • Artea eta parte-hartzea
    • Bakearen eta herritartasun globalaren kultura

Azken batean, Justiziarako Sozialerako Hezkuntza UNESCO Katedra  definitzen da, espazio berritzaile eta parte-hartzaile gisa, bertan diziplina anitzeko irakasle eta ikertzaile talde bat biltzen da, zeintzuk gizarte eraldaketarekin konprometituta dauden eta Justizia Sozialerako Hezkuntza eraldaketarako bidea dela sinisten duten.

Katedrak egindako jardueren laburpena Urteko Memorietan aurki daiteke:

Memoria 2019 (gazteleraz)